Wyróżnione prace w konkursie o Marku Edelmanie
Willa przy Modlińskiej 257 - historia, która wciąż żyje
W sercu Henrykowa, przy ul. Modlińskiej 257, stoi willa secesyjna z 1900 roku, która przetrwała burzliwe dzieje XX wieku i dziś odzyskuje dawny blask. Ten ponadstuletni budynek był świadkiem niezwykłych wydarzeń - od placówki resocjalizacyjnej dla młodych dziewcząt, przez działalność konspiracyjną w czasie II wojny światowej, aż po miejsce spotkań i kultury współczesnej Białołęki.
Podczas okupacji w murach willi ukrywano Żydów - przede wszystkim dzieci i młode dziewczynki, chroniąc ich przed zagładą. Zakonnice, które przybyły do Henrykowa, dawały schronienie, opiekę i wsparcie w najtrudniejszych chwilach. W oficynie działała konspiracja, a w oborze zorganizowano skład broni Armii Krajowej. Wydarzenia te czynią willę świadkiem heroizmu i solidarności Polaków w najtrudniejszych czasach.
Po wojnie budynek pełnił funkcje usługowe - działały tu biblioteka, drogeria, sklepy, klinika weterynaryjna. W 2009 roku willa została wpisana do rejestru zabytków, a w 2022 roku rozpoczęto kompleksowy remont wart ponad 10 milionów złotych. Odrestaurowano elewacje, schody, zdobienia, piece kaflowe i dachowe ozdoby. Zadbano też o nowoczesne udogodnienia, jak winda, nie naruszając historycznego charakteru budynku.
Już w 2026 roku willa przy Modlińskiej 257 zostanie oficjalnie otwarta jako centrum kultury. Zaplanowano sale widowiskowe, muzyczne i taneczne, pracownie artystyczne, a także przestrzenie biurowe i socjalne. Historia połączona z nowoczesnością stworzy przestrzeń, w której pamięć o bohaterach Henrykowa inspiruje kolejne pokolenia.
Warto podkreślić, że już teraz willa pełni funkcję edukacyjną. Uczniowie, którzy zdobyli Nagrodę Edelmana, dwukrotnie odwiedzili willę podczas wycieczek edukacyjnych. Młodzież poznawała historię i tajemnice budynku w kontekście heroicznej postawy Polaków ratujących Żydów, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci i młodych dziewcząt. Te wizyty pozwoliły im zrozumieć znaczenie odwagi, empatii i odpowiedzialności w obliczu dramatycznych wydarzeń.
Willa przy Modlińskiej 257 to nie tylko perełka architektoniczna, ale przede wszystkim miejsce, które przypomina o wartościach odwagi, solidarności i humanizmu. To historia, która wciąż żyje i wciąż ma moc uczyć, inspirować i integrować lokalną społeczność. Dla mieszkańców Henrykowa i całej Białołęki otwarcie w 2026 roku będzie wydarzeniem symbolicznym - połączeniem przeszłości z przyszłością i dowodem na to, że historia może stać się fundamentem nowoczesnej kultury.
Projekt Edelman - spotkanie upamiętniające bohaterów II wojny światowej
W ramach projektu Edelman uczniowie Szkoły Podstawowej nr 257 wzięli udział w wyjątkowym spotkaniu upamiętniającym bohaterów II wojny światowej, które odbyło się na cmentarzu.
Gościem wydarzenia był Witold Lisiecki - świadek historii, który w czasie wojny uratował życie swojemu koledze z Henrykowa, Józkowi pochodzenia żydowskiego, ukrywając go przed niemieckim prześladowaniem. Podczas spotkania uczniowie mieli okazję wysłuchać bezpośredniej relacji pana Witolda o dramatycznych wydarzeniach wojennych oraz o odwadze i odpowiedzialności, jakiej wymagała pomoc drugiemu człowiekowi.
Historia ta jest niezwykle poruszającym przykładem przyjaźni polsko-żydowskiej, solidarności i człowieczeństwa w czasach II wojny światowej. Spotkanie było dla uczniów cenną lekcją historii i pamięci, której nie sposób zapomnieć.
Sesja plakatowa o Marku Edelmanie
Gazetka o prawach człowieka w kontekście bohaterstwa Marka Edelmana
Tablica upamiętniająca postać Marka Edelmana
O Marku Edelmanie mówimy także w klasach 1-3.
Gazetki klasowe o Marku Edelmanie , przygotowane w salach lekcyjnych oraz na drzwiach sal jako wystawy, przed zebraniami z rodzicami . Chcemy by podczas zebrań rodzice mogli sami zapoznać się i utrwalić wiedzę o Marku Edelmanie.
Żywe lekcje to coś na co stawiamy w naszej szkole podstawę nauki i patriotyzmu lokalnego. Uczniowie poznają historię naszej małej ojczyzny przez spacery historyczne z fundacja Ave oraz inne wydarzenia, które są organizowane przez Bartka Włodkowskiego. Wycieczki Ogórkiem i poznawanie historii Białołęki i także kontekst żydowski na Białołęce, choćby willi przy Modlińskiej 257, która skrywa tajemnice wielu rodzin Żydowskich.
Zajęcia o Marku Edelmanie oraz tworzenie gazetki klasowej w tygodniu O prawach człowieka
Obchody urodzin Marka Edelmana
W naszej szkole w tym roku zorganizowaliśmy w styczniu obchody urodzin Marka Edelman, w związku z tym w styczniu zaplanowaliśmy lekcje o naszym bohaterze w każdej klasie w ramach historii i godziny wychowawczej oraz wystawy prac plastycznych uczniów.
1 stycznia 2025 przypada 16-ta rocznica śmierci Marka Edelmana, patrona Centrum Dialogu, legendarnego dowódcy powstania w getcie warszawskim, uczestnika Powstania Warszawskiego, a po wojnie lekarza kardiologa – prekursora operacji serca ratujących życie, który wciąż pozostaje w pamięci pacjentów, przyjaciół i bardzo wielu Polaków.
Od 1945 roku przez niemal całe życie Edelman mieszkał w Łodzi. W 2000 roku został uhonorowany tytułem Honorowego Obywatela Łodzi, był laureatem najwyższych odznaczeń państwowych, w tym Orderu Orła Białego, Orderu Komandora Legii Honorowej oraz doktoratów honoris causa wielu uczelni.
Marek Edelman jest wspaniałym przykładem człowieka, który swoje życie poświęcał ratowaniu ludzkiego życia i ludzkiej godności, zarówno w czasie wojny, jak i w czasie pokoju, dając prawdziwą lekcję obywatelskiej odpowiedzialności. Był świadkiem stulecia, które doświadczyło kilku totalitaryzmów, ale swoją postawą udowadniał, że trzeba zachowywać się godnie i przyzwoicie, zgodnie z przesłaniem, które wielokrotnie powtarzał: „Jak się przyglądasz złu i odwracasz głowę albo nie pomagasz, kiedy możesz pomóc, to stajesz się współodpowiedzialny. Bo twoje odwrócenie głowy pomaga tym, którzy dopuszczają się zła.” Zwłaszcza dziś, gdy wokół nas jest tak wiele niechęci, agresji i wrogości, warto potraktować słowa Edelmana jako ważne przesłanie dla nas wszystkich. Pierwszy krok to zauważać zło i nie odwracać głowy, gdy dzieje się komuś krzywda. Kolejny to aktywnie pomagać potrzebującym. Bo najważniejsze jest życie!
Ala z Elementarza – Dokument przedstawia dr Alinę Margolis, żonę Marka Edelmana, uczestniczkę powstania w getcie warszawskim. Była także pierwowzorem Ali z Elementarza Mariana Falskiego. Tak historia naszej szkoły i postać Mariana Falskiego naszego patrona ściśle związana jest z historią Warszawy i Żydów. Nasza szkoła żyje od lat w poszanowaniu historii, także gazetki w naszej szkole nawiązują do wydarzeń współczesnych.
Marek Edelman zmarł 2 października 2009 r., w tym roku obchodziliśmy 25 rocznice jego śmierci. W klasach odbyły się zajęcia o jego biografii i życiu w kontekście praw człowieka.
